Bodemonderzoek rapport lezen: dit moet je weten

Je hebt een bodemonderzoek laten uitvoeren en het rapport ligt voor je. Tientallen pagina's met tabellen, afkortingen en toetsresultaten. Hoe lees je dat? In dit artikel leggen we uit hoe een bodemonderzoekrapport is opgebouwd en waar je als niet-specialist op moet letten.

De opbouw van een rapport

Een standaard NEN 5740 rapport heeft deze structuur:

Inleiding en aanleiding — waarom het onderzoek is uitgevoerd
Vooronderzoek — de geschiedenis van de locatie, eerdere onderzoeken
Onderzoeksopzet — aantal boringen, peilbuizen, analyses
Veldwerkresultaten — boorbeschrijvingen, waarnemingen
Analyseresultaten — laboratoriumuitkomsten
Toetsing — vergelijking met normen
Conclusies en aanbevelingen
Bijlagen — situatietekening, boorprofielen, analysecertificaten

De toetsing: waar het om draait

Het belangrijkste onderdeel zijn de toetsingstabellen. Hierin worden de gemeten concentraties vergeleken met twee sets normen:

Achtergrondwaarden (AW2000)

Dit zijn de concentraties die van nature in de Nederlandse bodem voorkomen. Als alle waarden onder de achtergrondwaarden liggen, is de grond schoon. In het rapport zie je dit vaak aangeduid als:

< AW of AW2000
Soms als kleurcode: groen

Tussenwaarden

Als concentraties boven de achtergrondwaarden liggen maar onder de interventiewaarden, is er sprake van een lichte tot matige verhoging. In de praktijk betekent dit:

De grond is niet helemaal schoon, maar er is meestal geen acuut probleem
Bij sommige bestemmingen (wonen, tuin) kan dit wel een aandachtspunt zijn
In het rapport vaak aangeduid als > AW, < I of kleurcode geel of oranje

Interventiewaarden

Als concentraties de interventiewaarde overschrijden, is de verontreiniging zo ernstig dat nader onderzoek en mogelijk sanering nodig is. In het rapport:

Aangeduid als > I of > interventiewaarde
Kleurcode: rood
De conclusie zal altijd verwijzen naar nader onderzoek

Veelvoorkomende stoffen en wat ze betekenen

Stof	Bron van verontreiniging	Let op bij
Lood	Oude verflagen, kogelvanggebieden	Woningen van voor 1960
PAK	Kolenresten, teer, asfalt	Oude industrieterreinen
Minerale olie	Olietanks, garages	Huizen met voormalige stookolieketel
Zink / Koper	Dakgoten, bestrijdingsmiddelen	Oudere woonwijken
VOCl (tri, per)	Chemische wasserijen	Winkelpanden, bedrijventerreinen
Asbest	Sloop, asbestdaken	Panden van voor 1994
PFAS	Industrieel gebruik, brandweer	Nabij luchthavens, brandweerkazernes

De conclusie: waar je echt op moet letten

Blader direct naar de conclusie. Daar staat in klare taal:

Of de bodem geschikt is voor het beoogde gebruik
Of er verhogingen zijn gevonden en hoe ernstig die zijn
Of nader onderzoek wordt geadviseerd
Of er gebruiksbeperkingen gelden

Goede conclusies geven een helder advies. Slechte conclusies verstoppen zich achter jargon. Als je na het lezen van de conclusie niet weet of je grond schoon is of niet, bel het bureau en vraag om een mondelinge toelichting.

Veelgemaakte fouten bij het lezen

"Licht verhoogd" is niet hetzelfde als "vervuild"

Veel rapporten melden "licht verhoogde waarden" voor zware metalen of PAK. In stedelijk gebied is dit heel normaal en in veel gevallen geen reden tot zorg. Het heeft te maken met eeuwen van bewoning, verharding en industrie. Pas bij matig of sterk verhoogde waarden wordt het serieus.

"Niet onderzocht" is niet "schoon"

Als bepaalde stoffen niet zijn onderzocht (bijvoorbeeld omdat ze niet in het standaardpakket zitten), betekent dat niet dat ze er niet zijn. Bij twijfel: vraag of het bureau aanvullende analyses kan doen.

Let op de bodemfunctie

De beoordeling hangt af van de beoogde functie. Grond die geschikt is voor industrie, hoeft niet geschikt te zijn voor een moestuin. Check in het rapport welke functie is getoetst.

Wat als er verontreiniging is gevonden?

Licht verhoogd: meestal geen actie nodig. De grond is bruikbaar, eventueel met aandachtspunten.
Matig verhoogd: afhankelijk van de bestemming kan nader onderzoek of monitoring nodig zijn.
Sterk verhoogd (boven interventiewaarde): nader onderzoek is nodig om omvang en risico's vast te stellen. Sanering kan verplicht zijn.

Bij sterk verhoogde waarden zal het bureau een nader onderzoek adviseren. De kosten hiervan lopen uiteen van 2.500 tot 8.000 euro, afhankelijk van de complexiteit.

Tips voor de lezer

Lees de conclusie en het advies als eerste. De rest is onderbouwing.
Bekijk de situatietekening. Daar zie je waar geboord is en waar eventuele verontreiniging zit.
Check het certificaat. Het bureau moet BRL SIKB 2000 gecertificeerd zijn, het lab RvA-geaccrediteerd.
Bewaar het rapport zorgvuldig. Je hebt het nodig bij verkoop, vergunningen en eventuele claims.
Bij twijfel: bel het bureau. Een goed bureau legt de resultaten graag uit.

Laatst bijgewerkt: april 2026