NEN 5740 bodemonderzoek: wat is het en hoe werkt het?
NEN 5740 bodemonderzoek: wat is het en hoe werkt het?
NEN 5740 is de Nederlandse norm voor verkennend bodemonderzoek. Het is de standaard die bodemonderzoekbureaus volgen bij het onderzoeken van grond en grondwater. Of je nu een huis koopt, een bouwvergunning aanvraagt of wilt weten of je grond schoon is: het NEN 5740 onderzoek is de basis.
Wat is NEN 5740 precies?
NEN 5740 beschrijft hoe een verkennend bodemonderzoek moet worden opgezet en uitgevoerd. De norm bepaalt:
- Hoeveel boringen er geplaatst moeten worden
- Op welke diepte monsters genomen worden
- Welke stoffen in het lab geanalyseerd worden
- Hoe het rapport moet worden opgebouwd
Het doel is vaststellen of de bodemkwaliteit voldoet aan de geldende normen, of dat er aanwijzingen zijn voor verontreiniging die nader onderzocht moet worden.
Hoe verloopt een NEN 5740 onderzoek?
Stap 1: Vooronderzoek (NEN 5725)
Voordat er geboord wordt, doet het bureau een vooronderzoek. Dit heet officieel het historisch onderzoek conform NEN 5725. Hierbij wordt gekeken naar:
- De geschiedenis van de locatie (kadastergegevens, luchtfoto's, archieven)
- Eerdere bodemonderzoeken
- Bekende verdachte activiteiten in de omgeving
- Bodemkwaliteitskaarten van de gemeente
Op basis van dit vooronderzoek wordt de locatie geclassificeerd als onverdacht of (potentieel) verdacht. Dit bepaalt de onderzoeksstrategie.
Stap 2: Onderzoeksopzet
De NEN 5740 schrijft een minimum aantal boringen en analyses voor, afhankelijk van de oppervlakte en de verdachtheidstatus.
Onverdachte locatie (standaard woonperceel):
| Oppervlakte | Aantal boringen | Peilbuizen |
|---|---|---|
| Tot 1.000 m2 | 3 | 1 |
| 1.000 - 2.000 m2 | 4 | 1 |
| 2.000 - 5.000 m2 | 6 | 2 |
Verdachte locatie: Meer boringen, gericht op de verdachte plekken. Het exacte aantal hangt af van de aard en omvang van de verdenking.
Stap 3: Veldwerk
Een veldwerker van het onderzoeksbureau komt naar de locatie om te boren en monsters te nemen. Het veldwerk omvat:
- Handboringen of mechanische boringen tot 2 tot 3 meter diepte (bij handboringen) of dieper (bij mechanisch boren)
- Boorbeschrijving: de bodemopbouw wordt vastgelegd (klei, zand, veen, puin, geur, kleur)
- Grondmonsters: per boring worden mengmonsters of individuele monsters genomen
- Grondwatermonsters: uit de peilbuizen, nadat deze minimaal 1 week hebben gestabiliseerd
Het veldwerk moet worden uitgevoerd door een BRL SIKB 2000 gecertificeerd bureau. Alleen dan is het onderzoek rechtsgeldig.
Stap 4: Laboratoriumanalyses
De monsters gaan naar een RvA-geaccrediteerd laboratorium. Het standaard analysepakket omvat:
Grond:
- Zware metalen (lood, koper, zink, nikkel, kwik, cadmium, chroom, barium)
- Minerale olie
- PAK (polycyclische aromatische koolwaterstoffen)
- Droge stof en organisch stofgehalte
Grondwater:
- Zware metalen
- Minerale olie
- Vluchtige aromaten (BTEXN)
- Vluchtige gehalogeneerde koolwaterstoffen (VOCl)
Bij verdachte locaties worden extra parameters geanalyseerd, zoals PFAS, bestrijdingsmiddelen, cyanide of asbest.
Stap 5: Toetsing en rapport
De meetresultaten worden getoetst aan twee normensets:
- Achtergrondwaarden (AW2000): de natuurlijke achtergrondconcentraties in Nederlandse bodems
- Interventiewaarden: de concentraties waarboven sanering nodig kan zijn
Op basis van de toetsing valt de bodem in een van deze categorieen:
| Resultaat | Betekenis |
|---|---|
| Onder achtergrondwaarde | Schone grond, geen beperkingen |
| Tussen achtergrond en interventiewaarde | Licht verhoogd, meestal geen actie nodig |
| Boven interventiewaarde | Nader onderzoek nodig |
Het rapport bevat alle resultaten, de toetsing, conclusies en een advies voor eventuele vervolgstappen.
Hoe lang duurt een NEN 5740 onderzoek?
| Fase | Duur |
|---|---|
| Vooronderzoek | 2 - 5 werkdagen |
| Veldwerk | 1 dag |
| Stabilisatie peilbuis | 1 - 2 weken |
| Laboratoriumanalyses | 5 - 10 werkdagen |
| Rapportage | 2 - 5 werkdagen |
| Totaal | 3 - 5 weken |
Bij spoedopdrachten kan het in 1 tot 2 weken, met een toeslag.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen NEN 5740 en NEN 5707?
NEN 5740 is voor verkennend bodemonderzoek op verontreinigende stoffen in grond en grondwater. NEN 5707 is specifiek voor asbest in de bodem. Als er asbest wordt vermoed, is een apart NEN 5707 onderzoek nodig naast het NEN 5740.
Mag elk bureau een NEN 5740 onderzoek uitvoeren?
Nee. Het veldwerk moet worden uitgevoerd door een BRL SIKB 2000 gecertificeerd bureau. De analyses moeten worden gedaan door een RvA-geaccrediteerd laboratorium. Controleer dit altijd voordat je een bureau inschakelt.
Kan ik een NEN 5740 rapport van een ander hergebruiken?
Ja, mits het rapport niet ouder is dan 5 jaar en er sindsdien geen bodembedreigende activiteiten hebben plaatsgevonden op de locatie. De gemeente beslist of een bestaand rapport acceptabel is.
Wat als de resultaten boven de interventiewaarde uitkomen?
Dan is nader bodemonderzoek nodig om de omvang van de verontreiniging vast te stellen. Afhankelijk van de ernst kan vervolgens sanering verplicht zijn. Jouw onderzoeksbureau kan je hierin adviseren.
Laatst bijgewerkt: april 2026